فضيلت ذکر و ياد خدای تعالی در حال ايستاده، نشسته و به پهلو غلطيده و بی وضوء و در حال جنابت و حيض، جز قرآن خواندن که برای جنب و حائض جائز نيست
9 باديـه نشينى نـزد رسـول الله –صلى الله عليه وسلم- آمـد و گفت: جمله اى به من بياموز تا آنرا وِرد خود سازم، رسول الله –صلى الله عليه وسلم- فرمود: بگو: ((لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيْكَ لَهُ، اللهُ أَكْبَرُ كَبِيْراً، وَالْحَمْدُ ِللهِ كَثِيْراً، سُبْحَانَ اللهِ رَبِّ الْعَالَمِيْنَ، لاَ حَوْلَ وَلاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللهِ الْعَزِيْزِ الْحَكِيْمِ)). آن مرد گفت: اين جملات از آنِ پروردگار است، براى خود چه بگويم؟ رسول الله –صلى الله عليه وسلم- فرمود: بگو: ((اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِيْ، وَارْحَمْنِيْ، وَاهْدِنِيْ، وَارْزُقْنِيْ))[9].
يعنى: (بار الها! مرا ببخش، و به من رحم كن، و مرا هدايت كن، و به من روزى عنايت فرما).
/10 هرگاه فردى مسلمان میشد، رسول الله –صلى الله عليه وسلم- نماز را به او مىآموخت، سپس دستور میداد كه با اين جملات دعا كند: ((اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِيْ، وَارْحَمْنِيْ، وَاهْدِنِيْ، وَعَافِنِي وَارْزُقْنِيْ))[10].
(بار الها! مرا ببخش، و به من رحم كن، و مرا هدايت ده، و عفو كن، و به من روزى عطا فرما).
11 ((إِنَّ أَفْضَلَ الدُّعَاءِ الحَمْدُ للهِ، وَإِنَّ أَفْضَلَ الذِّكْرِ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ))[11].
(بهترين دعا الحَمْدُ للهِ، و بهترين ذكر لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ است).
12 باقيات صالحات (نيكى هاى جاودانه) عبارتند از: سُبْحَانَ اللهِ، وَالْحَمْدُ للهِ، وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ، وَاللهُ أَكْبَرُ، وَلاَ حَوْلَ وَلاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللهِ))[12].
[9] مسلم 4/ 2072 و أبو داود اضافه كرده كه: هنگامى كه به صحرانشين اين دعا را آموخت و آن مرد بيرون رفت پيامبر -صلى الله عليه وسلم- فرمود: «لَقَدْ مَلأ َ يَدَيْهِ مِنَ الخَيْرِ» (دستانش را از خير پر كرد)1/220 .
[10] مسلم 4/2073 و در روايت ديگرِ مسلم: «فَإِنَّ هَؤُلاَءِ تَجْمَعُ لَكَ دُنْيَاكَ وَآخِرَتُكَ». (همانا اين كلمات دنيا و آخرت را براى تو جمع مىكنند، و تو از آنها بهره مند مىشوى]).
[11] الترمذي 5/462 وابن ماجه 2/1249 والحاكم 1/503 و آنرا صحيح دانسته و ذهبي با حاكم موافقت كرده است، ونگا: صحيح الجامع 1/362.
[12] أحمد شماره ى 513 با ترتيب أحمد شاكر وسندش صحيح است، ونگا: مجمع الزوائد 1/، وابن حجر در كتاب: بلوغ المرام با روايت أبو سعيد آنرا به النسائي نسبت داده، وگفته: ابن حبان والحاكم آنرا صحيح دانسته اند.
رسول الله –صلى الله عليه وسلم- میفرمايد: ((مَنْ قَالَ: سُبْحَانَ اللهِ وَبِحَمْدِهِ فِي يَوْمٍ مِائَةَ مَرَّةٍ حُطَّتْ خَطَايَاهُ وَلَوْ كَانَتْ مِثْلَ زَبَدِ الْبَحْرِ))[1].
(هركس روزانه صد بار «سُبْحَانَ اللهِ وَبِحَمْدِهِ» بگويد، گناهانش بخشيده میشوند اگر چه به اندازه ى كف دريا باشند).
255/2 و میفرمايد: هركس دعاى زير را ده بار بخواند مانند كسى است كه چهار تن از فرزندان إسماعيل؛ را آزاد كرده است: ((لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيْكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ))[2].
(هيچ معبودى به جز الله «بحق» وجود ندارد، يكتاست و شريكى ندارد، پادشاهى و ستايش از آنِ او است، و او بر هر چيز تواناست).
256/3 و میفرمايد: دو كلمه وجود دارد كه راحت به زبان مى آيند و در ترازوى اعمال، سنگين اند، و نزد خداى رحمان محبوب اند: ((سُبْحَانَ اللهِ وَبِحَمْدِهِ سُبْحَانَ اللهِ الْعَظِيْمِ))[3].
(الله پاك و منزّه است، و او را ستايش میكنم، خداوند عظيم، پاك و منزّه است).
257/4 و میفرمايد: اگر من ((سُبْحَانَ اللهِ، وَالْحَمْدُ ِللهِ، وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ، وَاللهُ أَكْبَرُ)) بگويم، نزد من از آنچه كه خورشيد بر آن طلوع كرده است (يعنى همه ى دنيا) دوست داشتنىتر است)[4].
258/5 و میفرمايد: ((أَيَعْجَزُ أَحَدُكُمْ أَنْ يَكْسِبَ كُلَّ يَوْمٍ أَلْفَ حَسَنَةٍ، فَسَأَلَهُ سَائِلٌ مِنْ جُلَسَائِهِ كَيْفَ يَكْسِبُ أَحَدُنَا أَلَفَ حَسَنَةٍ؟ قَالَ:((يُسَبِّحُ مِائَةَ تَسْبِيحَةٍ، فَيُكْتَبُ لَهُ أَلْفُ حَسَنَةٍ أَوْ يُحَطُّ عَنْه ُ أَلَفُ خَطِيئَةٍ))[5].
(آيا كسى از شما نمى تواند روزانه هزار نيكى بدست آورد؟ يكى از كسانى كه در جلسه حضور داشت پرسيد: چگونه يكى از ما مى تواند هزار نيكى بدست آورد؟ فرمود: (هركس صد بار سبحان الله بگويد برايش هزار نيكى نوشته میشود، يا هزار گناه از او بخشيده میشود).
259/6 هر كس ((سُبْحَانَ اللهِ الْعَظِيمِ وَبِحَمْدِهِ)) بگويد: يك درخت خرما برايش در بهشت كاشته میشود[6].
260/7 رسول الله –صلى الله عليه وسلم- فرمودند: ((يَا عَبْدَ اللهِ بْنِ قَيْسٍ أَلاَ أَدُلُّكَ عَلَى كَنْزٍ مِنْ كُنُوزِ الْجَنَّةِ؟ فَقُلْتُ: بَلَى يَا رَسُولَ اللهِ، قَالَ: ((قُلْ لاَ حَوْلَ وَلاَ قُوَّةَ إِلاَّ بَاللهِ))[7].
(اى عبدالله بن قيس! آيا تو را به گنجى از گنجهاى بهشت، راهنمايى نكنم؟) گفتم: بلى يا رسو الله! فرمود: (قُلْ لاَ حَوْلَ وَلاَ قُوَّةَ إِلاَّ بَاللهِ).
268/8 و رسول الله –صلى الله عليه وسلم- فرمودند: ((أَحَبُّ الْكَلاَمِ إِلَى اللهِ أَرْبَعٌ: سُبْحَانَ اللهِ، وَالْحَمْدُ للهِ، وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهِ، وَاللهُ أَكْبَرُ، لاَ يَضُرُّكَ بَأَيَّهِنَّ بَدَأْتَ))[8].
[1] البخاري 7/168 ومسلم 4/2071، ونگا: فضيلت كسى كه صبح وشام صد بار استغفار مىكند، در همين كتاب.
[2] البخاري 7/67 ومسلم با همين لفظ 4/2071، ونگا: فضيلت كسى كه در هر روز صد بار آنرا مىگويد، در همين كتاب.
[3] البخاري 7/168ومسلم 4/2072.
[4] مسلم 4/2072.
[5] مسلم 4/2073.
[6] الترمذي 5/511 والحاكم 1/501 و آنرا صحيح دانسته، و ذهبي با حاكم موافقت كرده است، ونگا: صحيح الجامع 5/531 وصحيح الترمذي 3/160 .
[7] البخاري مع الفتح 11/213 ومسلم 4/2076.
[8] مسلم 3/1685.
سم الله الرحمن الرحيم . ﴿قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ * اللَّهُ الصَّمَدُ * لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ * وَلَمْ يَكُن لَّهُ كُفُواً أَحَدٌ﴾. [اخلاص 1 ـ 4].
بسم الله الرحمن الرحيم. ﴿قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ * مِن شَرِّ مَا خَلَقَ * وَمِن شَرِّ غَاسِقٍ إِذَا وَقَبَ * وَمِن شَرِّ النَّفَّاثَاتِ فِي الْعُقَدِ * وَمِن شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ﴾. [الفلق 1 ـ 5].
بسم الله الرحمن الرحيم. ﴿قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ * مَلِكِ النَّاسِ * إِلَهِ النَّاسِ * مِن شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ * الَّذِي يُوَسْوِسُ فِي صُدُورِ النَّاسِ * مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ﴾ [1].[الناس 1 ـ 6].
توجه: ترجمه ى آيات گذشته در قسمت 70/5 بيان شد.
/2 ﴿اللّهُ لاَ إِلَـهَ إِلاَّ هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ لاَ تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلاَ نَوْمٌ لَّهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الأَرْضِ مَن ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلاَّ بِإِذْنِهِ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلاَ يُحِيطُونَ بِشَيْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلاَّ بِمَا شَاء وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ وَلاَ يَؤُودُهُ حِفْظُهُمَا وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ﴾[2].
ترجمه ى آيه در قسمت 71/6 بيان شد.
/3 ﴿آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنزِلَ إِلَيْهِ مِن رَّبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللّهِ وَمَلآئِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لاَ نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِّن رُّسُلِهِ وَقَالُواْ سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ * لاَ يُكَلِّفُ اللّهُ نَفْساً إِلاَّ وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لاَ تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا رَبَّنَا وَلاَ تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْراً كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِنَا رَبَّنَا وَلاَ تُحَمِّلْنَا مَا لاَ طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنتَ مَوْلاَنَا فَانصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ﴾[3].
(پيامبر و مؤمنان به آنچه از سوى پروردگارش بر او نازل شده ايمان آوردند، همه به خدا، فرشتگان او و كتابهاى وى و پيغمبرانش ايمان آوردند «و میگويند»: ميان هيچ يك از پيامبران او فرق نمیگذاريم و شنيديم و اطاعت كرديم. پروردگارا! آمرزش تو را میخواهيم و بازگشت (همه) به سوى تو است.
خـداونـد بـه هيچ كس جز به اندازهى توانائيش تكليف نمیكند، هر كار «خوبى» را انجام دهد براى خود انجام داده، و هر كار «بدى كه» بكند به زيان خود كرده است. پروردگارا! اگر ما فراموش كرديم يا به خطا رفتيم، ما را «بدان» مگير. پروردگارا! بار سنگين را بر ما مگذار، آنچنان كه بر كسانى كه پيش از ما بودند، گذاشتى. پروردگارا! آنچه را كه طاقت تحمل آن را نداريم بر ما مقرر مدار، و ما را ببخش، و گناهان ما را بپوشان، و مشمول رحمت خود قرار ده، تو مولى و سرپرست مائى، پس ما را بر كافران پيروز گردان).
/4 اگر يكى از شما از بسترش برخاست و دوباره به آن برگشت، جايش را جاروب كند زيرا او نمیداند كه پس از رفتنش چه چيزى بر سر بسترش آمده است و اين دعا را بخواند:
((بِاسْمِكَ رَبِّيْ وَضَعْتُ جَنْبِيْ، وَبِكَ أَرْفَعُهُ، فَإِنْ أَمْسَكْتَ نَفْسِيْ فَارْحَمْهَا، وَإِنْ أَرْسَلْتَهَا فَاحْفَظْهَا بِمَا تَحْفَظُ بِهِ عِبَادَكَ الصَّالِحِيْنَ))[4].
(پروردگارا! به نام تو پهلوى خود را بر زمين نهادم، و به كمك تو آنرا از زمين، بلند میكنم، اگر در حالت خواب روح مرا قبض كردى، آن را ببخشاى، و اگر دوباره به او اجازهى زندگى دادى، از آن محافظت فرما، همچنان كه از بندگان نيكت محافظت كنى).
/5 ((اللَّهُمَّ إِنَّكَ خَلَقْتَ نَفْسِيْ وَأَنْتَ تَوَفَّاهَا، لَكَ مَمَاتُهَا وَمَحْيَاهَا، إِنْ أَحْيَيْتَهَا فَاحْفِظْهَا، وَإِنْ أَمَتَّهَا فَاغْفِرْ لَهَا، اللَّهُمَّ إِنِّيْ أَسْأَلُكَ الْعَافِيَةَ))[5].
(بار الها! تو جان مرا آفريدى، و تو آن را دوباره پس میگيرى، مرگ و زندگى آن بدست تو است. الهى! اگر زنده اش نگهداشتى، از او محافظت كن، و اگر آن را ميراندى، پس مورد آمرزش قرار ده. الهى! من از تو عافيت میخواهم).
/6 زمانى كه رسول الله –صلى الله عليه وسلم- میخواست بخوابد، دست راستش را زير گونه اش قرار میداد و اين دعا را سه بار میخواند:
((اللَّهُمَّ قِنِيْ عَذَابَكَ يَوْمَ تَبْعَثُ عِبَادَكَ))[6].
(الهى! روزى كه بندگانت را حشر میكنى، مرا از عذابت نجادت ده). [سه مرتبه خوانده میشود].
/7 ((بِاسْمِكَ اللَّهُمَّ أَمُوْتُ وَأَحْيَا))[7].
(خـدايا! با نـام تـو مى ميرم [میخوابم] و با نـام تـو زنده میشوم [بيدار میشوم]).
/8 ((سُبْحَانَ اللهِ [33], وَالْحَمْدُ ِللهِ [33], وَاللهُ أَكْبَرُ [34]))[8].
/9 ((اللَّهُمَّ رَبَّ السَّمَوَاتِ السَّبْعِ وَرَبَّ الْعَرْشِ الْعَظِيْمِ، رَبَّنَا وَرَبَّ كُلِّ شَيْءٍ، فَالِقَ الْحَبِّ وَالنَّوَى، وَمُنْزِلَ التَّوْرَاةِ وَاْلإِنْجِيْلِ وَالْفُرْقَانِ، أَعُوْذُ بِكَ مِنْ شَرِّ كُلِّ شَيْءٍ أَنْتَ آخِذٌ بِنَاصِيَتِهِ. اللَّهُمَّ أَنْتَ اْلأَوَّلُ فَلَيْسَ قَبْلَكَ شَيْءٌ، وَأَنْتَ الآخِرُ فَلَيْسَ بَعْدَكَ شَيْءٌ، وَأَنْتَ الظَّاهِرُ فَلَيْسَ فَوْقَكَ شَيْءٌ، وَأَنْتَ الْبَاطِنُ فَلَيْسَ دُوْنَكَ شَيْءٌ، اقْضِ عَنَّا الدَّيْنَ وَأَغْنِنَا مِنَ الْفَقْرِ))[9].
(الهى! پروردگار آسمانها و زمين، و پروردگار عرش بزرگ، پروردگار ما و همه ى چيز، شكافنده ى دانه و هسته، و فرود آورنده ى تـورات و انجـيل و فـرقان، از شرّ هـر آنچـه كه پيشانىاش در دست تو است به تو پناه مىبرم. الهى! توئى اول، قبل از تو چيزى نيست. و توئى آخر، بعد از تو چيزى نيست. تو آشكارى، و هيچ چيز آشكارتر از تو نيست. تو پنهانى، و هيچ چيز پنهان تر از تو نيست. الهى! وام هاى ما را ادا كن، و ما را از تنگدستى به غنا و توانگرى برسان).
/10 ((الْحَمْدُ ِللهِ الَّذِيْ أَطْعَمَنَا وَسَقَانَا، وَكَفَانَا، وَآوَانَا، فَكَمْ مِمَّنْ لاَ كَافِيَ لَهُ وَلاَ مُؤْوِيَ))[10].
(تمام ستايشها خدائى راست كه ما را خورانيد و نوشانيد، و تمام امور را كفايت كرد و به ما جاى پناه داد، براستى كه چقدر از مردم هستند كه هيچ گونه مددكار و پناه دهنده اى ندارند).
/11 ((اللَّهُمَّ عَالِمَ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَاطِرَ السَّمَوَاتِ وَاْلأَرْضِ، رَبَّ كُلِّ شَيْءٍ وَمَلِيْكَهِ، أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ، أَعُوْذُ بِكَ مِنْ شَرِّ نَفْسِيْ، وَمِنْ شَرِّ الشَّيْطَانِ وَشِرْكِهِ، وَأَنْ أَقْتَرِفَ عَلَى نَفْسِيْ سُوْءاً، أَوْ أَجُرَّهُ إِلَى مُسْلِمٍ))[11]. (ترجمه آن در حديث 85/11 بيان شد).
/12 يَقْرَأُ ﴿الم﴾ تَنْزِيلَ السَّجْدَةِ و ﴿تَبَارَكَ الَّذِي بِيَدِهِ الْمُلْكُ﴾[12].
(سورههاى ﴿الم﴾ تنزيل السجده و﴿تَبَارَكَ الَّذِي بِيَدِهِ الْمُلْكُ﴾ را بخواند)./13 ((اللَّهُمَّ [13] أَسْلَمْتُ نَفْسِيْ إِلَيْكَ، وَفَوَّضْتُ أَمْرِيْ إِلَيْكَ، وَوَجَّهْتُ وَجْهِيْ إِلَيْكَ، وَأَلْجَأْتُ ظَهْرِيْ إِلَيْكَ، رَغْبَةً وَرَهْبَةً إِلَيْكَ لاَ مَلْجَأَ وَلاَ مَنْجَا مِنْكَ إِلاَّ إِلَيْكَ، آمَنْتُ بِكِتَابِكَ الَّذِيْ أَنْزَلْتَ وَبِنَبِيِّكَ الَّذِيْ أَرْسَلْتَ))[14].
(بار الها! جانم را به تو سپردم، و كار خود را به تو تفويض نمودم، و چهره ام را به سوى تو گرداندم، و به تو اتّكا كردم، در حالى كه به نعمتهاى تو اميدوارم و از عذابت بيم ناكم، به جز تو پناهگاهى و جاى نجاتى ندارم. الهى! به كتابى كه تو نازل فرمودى، و پيامبرى كه تو مبعوث كردى، ايمان آوردم).
[1] البخاري مع الفتح 9/62، و مسلم 4/1723.
[2] هركس اين آيه را در بسترش بخواند، محافظى از طرف خدا برايش گماشته مى شود و شيطان تا صبح به او نزديك نمى شود. البخارى مع الفتح 4/487.
[3] هركس اين دو آيه را در شب قرائت نمايد، او را كفايت مى كنند. البخاري مع الفتح 9/ 94 ومسلم 1/ 554 ، و هر دو آيه در سوره البقره ، 285 ـ 286 مىباشد.
[4] البخاري 11/126، ومسلم 4/ 2084.
[5] مسلم4/2083وأحمد با همان لفظ آورده است 2/79.
[6] أبو داود با همان لفظ 4/311، ونگا: صحيح الترمذي3/143.
[7] البخاري مع الفتح 11/113 ومسلم 4/2083.
[8] هركس اين تسبيحات را در هنگام خوابيدن بخواند، از داشتن خادمى براى او بهتر است. [و در رفع خستگى و كسالت به او كمك مى كند]. البخارى مع الفتح 7/71، ومسلم 4/2091.
[9] مسلم 4/2084.
[10] مسلم 4/2085.
[11] أبو داود 4/317، ونگا: صحيح سنن الترمذي3/142.
[12] الترمذي والنسائي، ونگا: صحيح الجامع4/255.
[13] زمانى كه خواستى به رختخواب بروى، مانند وضوى نماز، وضو گرفته سپس بر پهلوى راست بخواب و بگو: ... (حديث).
[14] رسول الله ص براى كسى كه اين دعا را بگويد فرمود: «فَإِنْ مُتَّ، مُتَّ عَلَى الفِطْرَةِ». «اگر بميرى، بر فطرت [مسلمانى] مرده اى». البخاري مع الفتح 11/113 ومسلم 4/2081.
الحَمْدُ للهِ وَحْدَهُ، وَالصَّلاَةُ وَالسَّلاَمُ عَلَى مَنْ لاَ نَبيَّ بَعْدَهُ [1].
/1 ﴿اللّهُ لاَ إِلَـهَ إِلاَّ هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ لاَ تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلاَ نَوْمٌ لَّهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الأَرْضِ مَن ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلاَّ بِإِذْنِهِ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلاَ يُحِيطُونَ بِشَيْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلاَّ بِمَا شَاء وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ وَلاَ يَؤُودُهُ حِفْظُهُمَا وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ﴾[2]. (ترجمهى آن در ذكر شماره ى 71/6 گذشت).
/2 بسم الله الرحمن الرحيم . ﴿قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ * اللَّهُ الصَّمَدُ * لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ * وَلَمْ يَكُن لَّهُ كُفُواً أَحَدٌ﴾.
(ترجمه ى آن در ذكر شماره ى 70/5 گذشت)
بسم الله الرحمن الرحيم. ﴿قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ * مِن شَرِّ مَا خَلَقَ * وَمِن شَرِّ غَاسِقٍ إِذَا وَقَبَ * وَمِن شَرِّ النَّفَّاثَاتِ فِي الْعُقَدِ * وَمِن شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ﴾. (ترجمه ى آن در ذكر شماره ى 70/5 گذشت).
سم الله الرحمن الرحيم. ﴿قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ * مَلِكِ النَّاسِ * إِلَهِ النَّاسِ * مِن شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ * الَّذِي يُوَسْوِسُ فِي صُدُورِ النَّاسِ * مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ﴾. (ترجمه ى آن در ذكر شماره ى 70/5 گذشت).
[اين سوره ها سه بار خوانده شود][3]./3 ((أَصْبَحْنَا وَأَصْبَحَ الْمُلْكُ ِللهِ [4] وَالْحَمْدُ ِللهِ، لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيْكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ، رَبِّ أَسْأَلُكَ خَيْرَ مَا فِيْ هَذَا الْيَوْمِ وَخَيْرَ مَا بَعْدَهُ [5]، وَأَعُوْذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا فِيْ هَذَا الْيَوْمِ وَشَرِّ مَا بَعْدَهُ، رَبِّ أَعُوْذُ بِكَ مِنَ الْكَسَلِ، وَسُوْءِ الْكِبَرِ، رَبِّ أَعُوْذُ بِكَ مِنْ عَذَابٍ فِي النَّارِ وَعَذَابٍ فِي الْقَبْرِ))[6].
(ما و تمام جهانيان، شب را براى خدا به صبح رسانيديم، و حمد از آن خداست، هيچ معبودى، بجز الله كه يكتاست و شريكى ندارد وجود ندارد. پادشاهى و حمد فقط از آن اوست و او بر هر چيز قادر است. الهى! من خير آنچه در اين روز است و خير آنچه بعد از آن است را از از تو مىطلبم، و از شرّ آنچه كه در اين روز و ما بعد آن، وجود دارد، به تو پناه مىبرم. الهى! من از تنبلى و بدهىهاى پيرى به تو پناه مىبرم، بار الها! من از عذاب آتش و قبر به تو پناه مى برم)./4 ((اللَّهُمَّ بِكَ أَصْبَحْنَا، وَبِكَ أَمْسَيْنَا [7]، وَبِكَ نَحْيَا، وَبِكَ نَمُوْتُ وَإِلَيْكَ النُّشُوْرُ))[8].
(بار الها! با لطف تو صبح كرديم، و با عنايت تو به شب رسيديم، و به خواست تو زنده ايم، و به خواست تو مىميريم، و رستاخيز ما بسوى تو است)./5 ((اللَّهُمَّ أَنْتَ رَبِّيْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ، خَلَقْتَنِيْ وَأَنَا عَبْدُكَ، وَأَنَا عَلَى عَهْدِكَ وَوَعْدِكَ مَا اسْتَطَعْتُ، أَعُوْذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا صَنَعْتُ، أَبُوْءُ لَكَ بِنِعْمَتِكَ عَلَيَّ، وَأَبُوْءُ بِذَنْبِيْ فَاغْفِرْ لِيْ فَإِنَّهُ لاَ يَغْفِرُ الذُّنُوْبَ إِلاَّ أَنْتَ))[9].
((الهى! تو پروردگار من هستى، بجز تو معبود ديگرى نيست، تو مرا آفريدى، و من بندهى تو هستم، و بر پيمان و عدهام با تو بر حسب استطاعت خود، پايبند هستم، و از شر آنچه كه انجام دادهام به تو پناه مىبرم، به نعمتى كه به من عطا فرمودهاى، اعتراف میكنم، و به گناهم اقرار مىنمايم، پس مرا ببخشاى، چرا كه بجز تو كسى گناهان را نمىبخشايد).
/6 ((اللَّهُمَّ إِنِّيْ أََصْبَحْتُُ[10] أُشْهِدُكَ وَأُشْهِدُ حَمَلَةَ عَرْشِكَ، وَمَلاَئِكَتَكَ وَجَمِيْعَ خَلْقِكَ، أَنَّكَ أَنْتَ اللهُ لاَ إِلَهَ ِلاَّ أَنْتَ وَحْدَكَ لاَ شَرِيْكَ لَكَ وَأَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُكَ وَرَسُوْلِكَ))[11]. (اين دعا(4) بار خوانده شود).
(الهى! من در اين صبح گاه، تو را و حاملان عرش و تمام فرشتگانت و كليّه مخلوقات تو را گواه میگيرم بر اين كه تو الله هستى، بجز تو معبود ديگرى «بحق» وجود ندارد، تو يگانهاى و شريكى ندارى، و محمد –صلى الله عليه وسلم- بنده و فرستاده ى تو است)./7 ((اللَّهُمَّ مَا أَصْبَحَ بِيْ مِنْ نِعْمَةٍ أَوْ بِأَحَدٍ مِنْ خَلْقِكَ فَمِنْكَ وَحْدَكَ لاَ شَرِيْكَ لَكَ، فَلَكَ الْحَمْدُ وَلَكَ الشُّكْرُ))[12].
(الهى! هر نعمتى كه در اين صبح، شامل حال من يا يكى از مخلوقات شده، از طرف تو بوده است، تو شريكى ندارى، پس ستايش و شكر از آنِ تو است)./8 ((اللَّهُمَّ عَافِنِيْ فَيْ بَدَنِيْ، اللَّهُمَّ عَافِنِيْ فِيْ سَمْعِيْ، اللَّهُمَّ عَافِنِيْ فِيْ بَصَرِيْ، لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ، اللَّهُمَّ أَعُوْذُ بِكَ مِنَ الْكُفْرِ، وَالْفَقْرِ، وَأَعُوْذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ، لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ))[13].
(بار الها! در بدنم عافيت ده، بار الها! در گوشم عافيت ده، خدايا! در چشمم عافيت ده، بجز تو معبود ديگرى «بحق» وجود ندارد، از كفر به تو پناه مىبرم، از فقر به تو پناه مىبرم، از عذاب قبر به تو پناه مىبرم، بجز تو معبود ديگرى «بحق» وجود ندارد)./9 ((حَسْبِيَ اللهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيْمِ))[14].
(الله براى من كافى است، بجز او معبود ديگرى «بحق» نيست، بر تو توكّل كردم و او پروردگار عرش بزرگ است). [اين دعا هفت مرتبه خوانده شود]./10 ((اللَّهُمَّ إِنِّيْ أَسْأَلُكَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ فِيْ الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ، اللَّهُمَّ إِنِّيْ أَسْأَلُكَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ فِيْ دِيْنِيْ وَدُنْيَايَ، وَأَهْلِيْ، وَمَالِيْ، اللَّهُمَّ اسْتُرْ عَوْرَاتِيْ، وَآمِنْ رَوْعَاتِيْ، اللَّهُمَّ احْفِظْنِيْ مِنْ بَيْنِ يَدَيَّ، وَمِنْ خَلْفِيْ، وَعَنْ يَمِيْنِيْ، وَعَنْ شَمَالِيْ، وَمِنْ فَوْقِيْ، وَأَعُوْذُ بِعِظْمَتِكَ أَنْ أُغْتَالَ مِنْ تَحْتِيْ))[15].
(الهى! عفـو و عافيت دنـيا و آخرت را از تـو میخواهم. بار الها! عفو و عافيت دين، دنيا، خانواده و مالم را از تو مسألت مىنمايم. بار الها! عيوب مرا بپوشان و ترس مرا به ايمنى مبدّل ساز. الهى! مرا از جلو، پشت سر، سمت راست و چپ و بالاى سرم، محافظت بفرما، و به بزرگى و عظمت تو پناه مىبرم از اينكه بطور ناگهانى از طرف پايين كشته شوم).
/11 ((اللَّهُمَّ عاَلِمَ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَاطِرَ السَّمَوَاتِ وَاْلأْرَضِ، رَبَّ كُلِّ شَيْءٍ وَمَلِيْكَهُ، أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ، أَعُوْذُ بِكَ مِنْ شَرِّ نَفْسِيْ، وَمِنْ شَرِّ الشَّيْطَانِ وَشِرِكِهِ، وَأَنْ أَقْتَرِفَ عَلَى نَفْسِيْ سُوْءاً، أَوْ أَجُرَّهُ إِلَى مُسْلِمٍ))[16].
(بار الها! اى دانندهى نهان و آشكار، آفريدگار آسمانها و زمين، پروردگار و مالك هر چيز، من گواهى میدهم كه بجز تو، معبود ديگرى نيست، از شرّ نفس و از شرّ شيطان و دام فريبش، و از اينكه خود مرتكب كار بدى شوم و يا به مسلمانى، بدى برسانم، به تو پناه مىبرم)./12 ((بِسْمِ اللهِ الَّذِيْ لاَ يَضُرُّ مَعَ اسْمِهِ شَيْءٌ فِي اْلأَرَضِ وَلاَ فِي السَّمَاءِ وَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ))[17].
(به نام خدايى كه با نام وى هيچ چيز در زمين و آسمان، گزندى نمىرساند، و او شنوا و دانا است)./13 ((رَضِيْتُ بِاللهِ رَبّاً، وَبِالإِسْلاَمِ دِيْناً، وَبِمُحَمَّدٍ صَلَى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ نَبِيًّا وَرَسُوْلاً))[18].
[سه بار خوانده شود].
(به ربوبيت الله، و به داشتن دين اسلام، و پيامبرى محمد –صلى الله عليه وسلم- راضى و خشنود هستم).
/14 ((يَا حَيُّ يَا قَيُّوْمُ بِرَحَمَتِكَ أَسْتَغِيْثُ أَصْلِحْ لِي شَأْنِيْ كُلَّهُ وَلاَ تَكِلْنِيْ إِلَى نَفْسِيْ طَرْفَةَ عَيْنٍ))[19].
(اى زنـده و پا بـرجا! بـه وسيله ى رحمت تـو از تـو كمك میخواهم، همه ى امورم را اصلاح بفرما، و مرا به اندازه ى يك چشم به هم زدن به حال خود رها مكن)./15 ((أَصْبَحْنَا وَأَصْبَحَ الْمُلْكُ ِللهِ رَبِّ الْعَالَمِيْنَ[20]، اللَّهُمَّ إِنِّيْ أَسْأَلُكَ خَيْرَ هَذَا الْيَوْمِ[21]: فَتْحَهُ، وَنَصْرَهُ، وَنُوْرَهُ، وَبَرَكَتَهُ، وَهُدَاهُ، وَأَعُوْذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا فِيْهِ وَشَرِّ مَا بَعْدَهُ))[22].
(ما و تمام جهانيان، شب را به صبح رسانيديم براى خدايى كه پروردگار جهانيان است. بار الها! من از تو خوبى امروز، يعنى فتح، پيروزى، نور، بركت و هدايتش را مسألت مىنمايم از بدى آنچه امروز و بعد از آن، پيش مىآيد، به تو پناه مىبرم)./16 ((أَصْبَحْنَا عَلَى فِطْرَةِ الإِسْلاَمِ[23]، وَعَلَى كَلِمَةِ الإِخْلاَصِ، وَعَلَى دِيْنِ نَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ صَلَى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ، وَعَلَى مِلَّةِ أَبِيْنَا إِبْرَاهِيْمَ، حَنِيْفاً مُسْلِماً وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ))[24].
(ما بر فطرت اسلام، كلمه ى اخلاص، دين پيامبرمان محمد –صلى الله عليه وسلم- و آئين پدرمان ابراهيم؛ صبح كرديم، همان ابراهيمیكه فقط به سوى حقّ، تمايل داشت و فرمانبردار خداوند بود، و از مشركان نبود)./17 ((سُبْحَانَ اللهِ وَبِحَمْدِهِ))[25]. [صد مرتبه خوانده شود].
(پاك و منزّه است خداوند، و من ستايش او را بيان میكنم)./18 ((لاَ إِلَهِ إِلاَّ اللهِ وَحْدَهُ لاَ شَرِيْكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ)).
[ده بار بخواند [26] و هنگام تنبلى، يك بار بخواند][27].
(بجز الله معبود ديگرى «بحق» نيست، او شريكى ندارد، پادشاهى از آنِ اوست، و او بر هر چيز توانا است)./19 ((لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيْكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ، وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ))[28]. [هنگام صبح، صدبار بخواند].
(هيچ معبودى به جز الله وجود ندارد، يكتاست و شريكى براى او نيست، پادشاهى و حمد از آنِ اوست، و او بر هر چيز تواناست)./20 ((سُبْحَانَ اللهِ وَبِحَمْدِهِ: عَدَدَ خَلْقِهِ، وَرِضَا نَفْسِهِ، وَزِنَةَ عَرْشِهِ وَمِدَادَ كَلِمَاتِهِ)). [هنگام صبح، سه بار بخواند][29].
(تسبيح و پاكى الله و ستايش او را به تعداد آفريدگانش خشنودىاش و سنگنى عرشش و جوهر سخنانش، بيان مىنمايم).
((اللَّهُمَّ إِنِّيْ أَسْأَلُكَ عِلْماً نَافِعاً، وَرِزْقاً طَيِّباً، وَعَمَلاً مُتَقَبَّلاً)). [هنگام صبح آنرا بخواند][30].
(بار الها! از تو علم سودمند، رزق پاك و عمل مقبول مسألت مىنمايم)./22 ((أَسْتَغْفِرُ اللهَ وَأَتُوْبُ إِلَيْهِ)).
[روزانه صد بار گفته شود][31].
(من از الله طلب آمرزش میكنم و به سوى او برمیگردم)./23 ((أَعُوْذُ بِكَلِمَاتِ اللهِ التَّامَّاتِ مِنْ شَرِّ مَا خَلَقَ)).
[هنگام شب، سه بار خوانده شود][32].
24 ((اللَّهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ عَلَى نَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ)).
[هنگام صبح، ده بار خوانده شود][33].
(بار الها! بر پيامبرمان محمد –صلى الله عليه وسلم- سلام و درود بفرست).
[1] عن أنس -رضي الله عنه- رسول الله –صلى الله عليه وسلم- فرمودند: «اگر من با گروهى بنشينم كه از نماز صبح تا طلوع آفتاب ذكر الله تعالى را بكنند، در نزد من دوست داشتنى تر از آزاد كردن چهار برده از فرزندان اسماعيل؛ است، و اگر با گروهى بنشينم كه خدا را از نماز عصر تا غروب آفتاب ياد كنند، نزد من از آزاد كردن چهار برده دوست داشتنى تر است». أبو داود شماره 3667، وألباني آنرا حسن دانسته است، صحيح أبو داود 2/698.
[2] هركس هنگام صبح اين آيه را بخواند، تا شب از جن محفوظ مىماند، وهر كس آنرا شب بخواند، تا صبح از جن محفوظ مىماند. الحاكم 1/562، وألباني در كتاب صحيح الترغيب والترهيب 1/273 آنرا صحيح دانسته است، و به نسائي و طبرانى نسبت داده است، وگفته: اسناد طبرانى مطمئن است.
[3] هركس اين آيات را سه مرتبه هنگام صبح و شب بخواند از هر چيز كفايتش مىكند. أبو داود 4/322 والترمذي 5/567 ونگا: صحيح الترمذي 3/182.
[4] وهنگام شب بجاى جمله فوق مى فرمود: «أَمْسَيْنَا وَأَمْسَى المُلْكُ للهِ».
[5] وهنگام شب بجاى جمله ى فوق مى فرمود: «رَبِّ أَسْأَلُكَ خَيْرَ مَا فِيْ هَذِهِ الْلَّيلَةِ وَخَيْرَ مَا بَعْدَهَا، وَأَعُوْذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا فِيْ هَذِهِ الْلَّيلَةِ وَشَرِّ مَا بَعْدَهَا ».
[6] مسلم 4/2088.
[7] وهنگام شب مىفرمود: «اللَّهُمَّ بِكَ أَمْسَيْنَا، وَبِكَ أَصْبَحْنَا، وَبِكَ نَحْيَا، وَبِكَ نَمُوْتُ وَإِلَيْكَ الْمَصِيْرُ».
[8] الترمذي 5/466 ونگا: صحيح الترمذي 3/142.
[9] هركس هنگام شب آنرا با يقين بگويد و در آن شب بميرد، و يا صبح بگويد و در همان روز بميرد به بهشت وارد مىشود. البخاري 7/150.
[10] هنگام شب گفته شود: «اللَّهُمَّ إِنِّيْ أََمْسَيْتُ».
[11] هركس صبح يا شب ايـن دعا را چهار بار بخـواند، خـداونـد او را از آتـش نجات مىدهد. أبوداود 4/317، والبخاري در كتاب: الأدب المفرد شماره ى 1201، والنسائي در كتاب: عمل اليوم والليله شماره ى 9، وابن السني با شماره ى 70، و شيخ ابن بازدر كتاب: (تحفه الأخيار ص 23) سند النسائي وأبي داود را حسن دانسته است.
[12] هركس اين دعا را در هنگام صبح بخواند، شكر آن روز را أدا كرده است، و هركس هنگام شب آن را بخواند، شكر آن شب را ادا نموده است. أبو داود 4/318 ، والنسائي در كتاب: عمل اليوم والليله شماره ى 7، وابن السني شماره ى 41 وابن حبان در كتاب: «موارد» شماره ى 2361، وابن باز در كتاب: (تحفه الأخيار ص24) سندش را تحسين نموده است.
[13] أبو داود 4/ 324، وأحمد 5/ 42 والنسائي در كتاب: عمل اليوم والليله شماره ى 22، وابن السني شماره ى 69، والبخاري در كتاب: الأدب المفرد وعلامه ابن باز در كتاب: (تحفه الأخيار ص26) سندش را تحسين نموده است.
[14] هركس اين دعا را صبح و شام هفت بار بخواند خداوند امور مهم دنيا و آخرتش را كفايت مىكند. ابن السني شماره ى 71 با سند مرفوع، وأبوداود 4/321، و شعيب وعبدالقادر الأرناؤوط اسنادش را صحيح مىدانند. نگا: زاد المعاد 2/376.
[15] أبو داود وابن ماجه ونگا: صحيح ابن ماجه 2/332.
[16] الترمذي وأبو داود. ونگا: صحيح الترمذي3/142.
[17] هركس سه بار در وقت صبح و سه بار در وقت شب اين دعا را بخواند هيچ چيزى به او ضرر نمىرساند.
[18] هركس اين دعا را سه بار در صبح و سه بار در شب بخواند بر الله حق مىشود كه در روز قيامت او را راضى كند.
أحمد 4/337 والنسائي در كتاب: عمل اليوم والليله شماره 4، وابن السني شماره ى 68 وأبو داود 4/318 والترمذي 5/465 و عبدالعزيز بن باز در كتاب: (تحفة الأخيار ص 39) سندش را حسن مىداند.
[19] الحاكم و سندش را صحيح دانسته، و الذهبي با 1/545 با او موافقت كرده است، ونگا: صحيح الترغيب والترهيب 1/273.
[20] وهنگام شب گفته شود: «أَمْسَيْنَا وَأَمْسَى المُلْكُ للهِ رَبَّ العَالَميْنَ».
[21] وهنگام شب گفته شود: «اللَّهُمَّ إِنِّيْ أَسْأَلُكَ خّيْرَ هَذِهِ اللَّيْلَةِ فَتْحَهَا وَنَصْرَهَا وَنُورَهَا وَبَرَكَتَهَا وَهُدَهَا، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِ مَا فِيهَا وَشَرِ مَا بَعْدَهَا».
[22] أبوداود 4/322 و شعيب وعبدالقادر الأرناؤوط در تحقيق كتاب زاد المعاد 2/273 سندش را حسن دانستهاند.
[23] وهنگام شب مى فرمود: «أَمْسَيْنَا عَلَى فِطْرَةِ الإِسْلاَمِ».
[24] أحمد 3/406و 407 وابن السني در كتاب: عمل اليوم والليلة شماره ى 34 ونگا: صحيح الجامع 4/209.
[25] هركس در وقت صبح و شب (100) مرتبه اين ذكر را بخواند در روز قيامت هيچ كس درجهاى برتر از او را نخواهد داشت، مگر كسى كه اين ذكر را مانند او، يا بيشتر از او خوانده باشد. مسلم 4/2071.
[26] النسائي در كتاب: عمل اليوم والليله شماره ى 24 ونگا: صحيح الترغيب والترهيب 1/272، وكتاب: (تحفه الأخيار) أثر شيخ ابن باز ص44، ونگا: فضيلت آن در حديث شماره ى (255) همين كتاب.
[27] أبوداود 4/319 وابن ماجه وأحمد 4/60 ونگا: صحيح الترغيب والترهيب 1/270، صحيح أبو داود 3/957، وصحيح ابن ماجه 2/331 وكتاب زاد المعاد 2/377.
[28] هر كس اين ذكر ار (100) مرتبـه در روز بخـواند، اجر آزداى (10) برده به او داده مىشود، و(100) حسنه براى او نوشته مىشود، و(100) گناه از او پاك مى گردد، و نيز براى او مرزى قرار داده مىشود كه شيطان آن روز تا شب نمىتواند به او نزديك شود و لطمه بزند، و هيچ كس برتر از او در روز قيامت نيست مگر كسى كه بيشتر از او اين عمل را انجام داده باشد. البخاري 4/95، ومسلم 4/2071.
[29] مسلم 4/2090.
[30] ابن السني در كتاب: عمل اليوم والليله شماره ى 54، وابن ماجه شماره ى 925 وعبدالقادر وشعيب الأرناؤوط در تحقيق كتاب: زاد المعاد 2/375 سندش را حسن دانستهاند.
[31] البخاري مع الفتح 11/ 101، ومسلم 4/2075.
[32] هركس شامگاه سه مرتبه آنرا بخواند سختى هاى آن شب به او ضررى نمىرساند. أحمد 2/290 والنسائي در كتاب: عمل اليوم والليله شماره ى 590 وابن السني شماره ى 68، ونگا: صحيح الترمذي 3/187، وصحيح ابن ماجه 2/266 وتحفه الأخيار ص45.
[33] هركس صبح (10) بار، و شب (10) بار بر من درود بفرستد، روز قيامت شفاعت من شامل حالش مىشود. الطبراني با دو سند كه يكى از آن مورد اعتماد است، نگا: مجمع الزوائد 10/ 120 وصحيح الترغيب والترهيب 1/273.
(از الله طلب آمرزش میكنم [سه مرتبه] الهى تو سلامى، و سلامتى از جانب تو است، تو بسيار بابركتى، اى صاحب عظمت و بزرگى)./2 ((لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيْكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ، اللَّهُمَّ لاَ مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ، وَلاَ مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ، وَلاَ يَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْكَ الْجَدُّ))[2].
(معبودى «بحق» بجز الله، وجود ندارد. شريكى ندارد، پادشاهى از آنِ اوست، ستايش شايستهى اوست، و او بر هر چيزى توانا است، الهى! آن چه تـو بـدهى، هيچ كس مانع آن نمیگردد، و آنچه تو منع كنى، هيچ كس نمىتواند آنرا بدهد. توانگر، او را ثروتش از عذاب تو نجات نمیدهد، و «تمامیشكوه و» ثروت از آنِ تو است).
/3 ((لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيْكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ، وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ. لاَ حَوْلَ وَلاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللهِ، لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ، وَلاَ نَعْبُدُ إِلاَّ إِيَّاهُ، لَهُ النِّعْمَةُ وَلَهُ الْفَضْلُ وَلَهُ الثَّنَاءُ الْحَسَنُ، لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ وَلَوْ كَرِهَ الْكَافِرُوْنَ))[3].
(معبودى بجز الله «بحق» وجود ندارد، يگانه اوست و شريكى ندارد، پادشاهى از آنِ اوست، و ستايش مخصوص اوست، و او بر هر چيز توانا است. هيچ نيروى بازدارنده از گناهان و توفيق دهنده به نيكى، به جز الله وجود ندارد. هيچ معبودى جز او «بحق» نيست. جز او كسى ديگر را عبادت نمی كنيم، نعمت و فضل از آنِ اوست، ستايش نيكو مخصوص اوست، معبودى بجز او وجود ندارد، همهى ما با اخلاص او را بندگى میكنيم هر چند كافران دوست نداشته باشند).
69/4 ((سُبْحَانَ اللهِ، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ، وَاللهُ أَكْبَرُ [33 سپس], لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيْكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ))[4].
(بجز الله يگانه، ديگر معبودى نيست، شريكى ندارد، پادشاهى از آنِ اوست، ستايش شايسته اوست، و او بر هر چيز تواناست).
/5 بسم الله الرحمن الرحيم . ﴿قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ * اللَّهُ الصَّمَدُ * لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ * وَلَمْ يَكُن لَّهُ كُفُواً أَحَدٌ﴾.
(به نام خداوند بخشندهى مهربان (بگو خدا يگانه است، خدا، بى نياز است، نه زاده، و نه زاده شده است، و نه همتايى دارد).
بسم الله الرحمن الرحيم. ﴿قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ * مِن شَرِّ مَا خَلَقَ * وَمِن شَرِّ غَاسِقٍ إِذَا وَقَبَ * وَمِن شَرِّ النَّفَّاثَاتِ فِي الْعُقَدِ * وَمِن شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ﴾.
(به نام خداوند بخشندهى مهربان (بگو پناه مىبرم به خداوند سپيده دم. از شرّ آنچه آفريده است، و از شرّ شب بدانگاه كه كاملاً فرا مىرسد، و از شرّ كسانى كه در گره ها میدمند، و از شرّ حسود بدانگاه كه حسد مىورزد).
بسم الله الرحمن الرحيم. ﴿قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ * مَلِكِ النَّاسِ * إِلَهِ النَّاسِ * مِن شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ * الَّذِي يُوَسْوِسُ فِي صُدُورِ النَّاسِ * مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ﴾[5].
(به نام خداوند بخشندهى مهربان، (بگو پناه مىبرم به پروردگار مردمان، به مالِك و حاكِم «واقعى» مردم، به معبودِ «بحقِ» مردم، از شرّ وسوسهگرى كه واپس مىرود، از وسوهگرى است كه در سينههاى مردم به وسوسه مىپردازد، «در سينههاى مردمانى» از جنها و انسانها). [بعد از هر نماز خوانده شوند].
/6 ﴿اللّهُ لاَ إِلَـهَ إِلاَّ هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ لاَ تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلاَ نَوْمٌ لَّهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الأَرْضِ مَن ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلاَّ بِإِذْنِهِ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلاَ يُحِيطُونَ بِشَيْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلاَّ بِمَا شَاء وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ وَلاَ يَؤُودُهُ حِفْظُهُمَا وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ﴾[6]. بعد از هر نماز خوانده شود.
(خداوند هيچ معبودى «بحق» جز او نيست، خداوندى كه زنده و قائم به ذات خويش است، هيچ گاه خواب سبك و سنگين او را فرا نمیگيرد، براى اوست آنچه در آسمانها و زمين است، كيست كه نزد او جز به فرمانش شفاعت كند، آنچه را پيش روى آنها «بندگان» و پشت سر آنهاست میداند، و از گذشته و آيندهى آنان آگاه است، آنها جز به مقدارى كه او بخواهد احاطه به علم او ندارند، كرسى او آسمانها و زمين را در برگرفته و حفظ و نگهدارى آسمان و زمين براى او گران نيست، و او بلند مرتبه و باعظمت است).
/7 ((لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيْكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِيْ وَيُمِيْتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ))[7].
(معبودى بجز الله يگانه نيست، شريكى ندارد، پادشاهى از آنِ اوست و ستايش مر او راست، زنده میكند و مىميراند، و او بر هر چيز تواناست).
/8 ((اللَّهُمَّ إِنِّيْ أَسْأَلُكَ عِلْماً نَافِعاً، وَرِزْقاً طَيِّباً وَعَمَلاًً مُتَقَبَّلاً))[8]. پس از اتمام نماز صبح خوانده شود.
(الهى! از تـو علم سـودمنـد، روزى پاك و عمل مقبـول را میخواهم).
[1] مسلم1/414.
[2] البخارى 1/255 و مسلم 1/414.
[3]مسلم 1/415.
[4] مسلم 1/418 «كسى كه آنرا بعد از هر نماز بگويد گناهش بخشوده مىشود! هر چند به اندازهى كف دريا باشد». مسلم 1/418.
[5] أبو داود2/86 والنسائي 3/ 68 ونگا: صحيح الترمذي 2/8، سورههاى سه گانه را معوذات مىگويند. نگا: فتح الباري 9/62.
[6] هر كس پس از هر نماز آنرا بخواند مانعي از ورود بهشت او نمىشود مگر مردنش. النسائي در كتاب: (عمل اليوم والليله) شمارهى 100، وابن السني شمارهى 121 وألباني در صحيح الجامع 5/339 وسلسله الأحاديث الصحيحه 2/697 شمارهى 972.
[7] الترمذي 5/515 وأحمد 4/227 ونگا: تخريج آن در كتاب زاد المعاد 1/300.
[8] ابن ماجه وغيره ونگا: صحيح ابن ماجه 1/152 ومجمع الزوائد 10/111.
((بِسْمِ اللهِ وَلَجْنَا، وَبِسْمِ اللهِ خَرَجْنَا، وَعَلَى رَبِّنَا تَوَكَّلْنَا))[3].
(به نام الله داخل شديم، و بنام الله خارج گشتيم، و بر پروردگارمان توكّل نموديم).
و بعد از خواندن دعاى فوق، به خانوادهاش سلام بگويد.
[3] أبو داود 4/325، و علامه ابن باز در كتاب( تحفه الأخيار ص28) آنرا حسن دانسته، و در صحيح چنين روايت شده است: «إِذَا دَخَلَ الرَّجُلُ بِيْتَهُ فَذَكَرَ اللهَ عِنْدَ دُخُولِهِ وَعِنْدَ طَعَامِهِ قَالَ الشَّيْطَانُ لاَ مَبِيْتَ لَكُمْ وَلاَ عَشَاءَ». مسلم شماره ى: 2018.
1 ((بِسْمِ اللهِ، تَوَّكَّلْتُ عَلَى اللهِ، وَلاَ حَوْلَ وَلاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللهِ))[1].
(به نام خدا، بر خدا توكّل كردم، و هيچ قدرت و توانائى جز از طرف خدا نيست).
2 ((اللَّهُمَ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ أَنْ أَضِلَّ أَوْ أُضَلَّ أَوْ أَزِلَّ، أَوْ أُزَلَّ، أَوْ أَظْلِمَ أَوْ أُظْلَمَ، أَوْ أَجْهَلَ أَوْ يُجْهَلَ عَلَيَّ))[2].
(پروردگارا! من به تو پناه مىبرم از اينكه خودم گمراه شوم، يا بوسيله ى ديگرى گمراه شوم، و يا اينكه بلغزم، يا لغزيده شوم، يا ستم كنم، يا مورد ستم قرار گيرم، يا دچار جهالت شوم، يا با من به جهالت رفتار شود).
[1] أبو داود 4/ 325 والترمذي 5/490، و نگا: صحيح الترمذي3/151.
[2] أهل السنن ونگا: صحيح الترمذي 3/152 وصحيح ابن ماجه 2/336
/2 نيز شخص گويد: ((وَأَنَا أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيْكَ لَهُ، وَأَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَرَسُوْلُهُ، رَضِيْتُ بِاللهِ رَباًّ، وَبِمُحَمَّدٍ رَسُوْلاً، وَبِالإِسْلاَمِ دِيْناً))[2].
(و من گواهى میدهم كه هيچ معبودى، بجز الله «بحق» وجود ندارد، يكتاست و شريكى ندارد، و محمد –صلى الله عليه وسلم- بنده و فرستاده ى اوست، من از اينكه الله، پروردگار و محمد، پيامبر و اسلام، دين من است، راضى و خشنودم).
(پس از اينكه مؤذن شهادتين را گفت، اين ذكر، خوانده شود)[3].24/3 بعد از پايان اجابت مؤذن، بر پيامبر –صلى الله عليه وسلم- درود فرستاده شود[4].
/4 [بعد از درود] گفته شود: ((اللَّهُمَّ رَبَّ هَذِِهِ الدَّعْوَةِ التَّامَّةِ، وَالصَّلاَةِ القَائِمَةِ، آتِ مُحَمَّداً الْوَسِيْلَةَ وَالْفَضِيْلَةَ، وَابْعَثْهُ مَقَاماً مَحْمُوْداً الَّذِيْ وَعَدْتَهُ، [إِنَّكَ لاَ تُخْلِفُ الْمِيْعَادَ]))[5].
(بار الها! اى پروردگارِ اين نداى كامل و نماز بر پا شونده، به محمد –صلى الله عليه وسلم- وسيله «مقامى والا در بهشت» و فضيلت عنايت بفرما، و او را به «مقام شايستهاى» كه وعده فرمودهاى نايل بگردان، [همانا تو خُلف وعده نمیكنى).
/5 ((شخص در بين اذان و اقامه براى خودش دعا كند، چرا كه دعا در اين هنگام رد نمیشود))[6].
((بِسْمِ اللهِ))[1]. (به نام خدا).
ذكر بعد از اتمام وضو
1/1 ((أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيْكَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدَاً عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ ..))[2].
(شهادت میدهم كه بجز الله، معبودى «بحق» وجود ندارد، يكتاست و شريكى براى او نيست، و شهادت میدهم كه محمد، بنده و فرستاده ى اوست).
/2 ((اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي مِنَ التَوَّابِينَ وَاجْعَلْنِي مِنَ المُتَطَهِّرِينَ))[3].
(پروردگارا! مرا از توبه كنندگان بگردان و جزو كسانى قرار ده كه كاملاً طهارت میكنند و پاكيزه اند).
/3 ((سُبْحَاَنكَ اللَّهُمَ وَبِحَمْدِكَ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ أَسْتَغْفِرُكَ وَأَتُوبُ إِلَيْكَ))[4].
(خداوندا! پاكى تو را بيان میكنم، و تو را ستايش مىنمايم، و گواهى میدهم كه بجز تو، ديگر معبودى «بحق» نيست، از تو طلب مغفرت میكنم، و در حضورت توبه مینمايم).
1/1 ((الحَمْدُ للهِ الَّذِي أَحْيَانا بَعْدَ مَا أمَاتَنَا وإلَيْهِ النُّشُورُ))[1].
(تمام ستايشها از آنِ خدايى است كه پس از ميراندن ما را زنده كرده است، و بازگشت به سوى اوست).
2/2 ((لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ، لَهُ المُلْكُ ولَهُ الحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيءٍ قَديْرٌ، سُبْحانَ اللهِ، وَالحَمْدُ للهِ، وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهِ، وَاللهُ أَكْبَرُ، وَلاَ حَوْلَ وَلاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللهِ العَلِيِّ العَظِيمِ، اللَّهُمَّ اغْفِرْ لي))[2].
(هيچ معبودى به جز الله «بحق» وجود ندارد، يكتاست و شريك ندارد، و پادشاهى و ستايش از آنِ اوست، و او بر هر چيز تواناست. الله پاك و منزّه است، و حمد از آنِ اوست، و هيچ معبودى به جز الله «بحق» وجود ندارد، و خدا بزرگترين است، و هيچ حول و قدرتى بجز از طرف خداى بلندمرتبه و بزرگ نيست. خدايا! مرا بيامرز).
3/3 ((الحَمْدُ للهِ الَّذِي عَافَانِي فِي جَسَدِي وَرَدَّ عَلَيَّ رُوحِي، وأَذِنَ لِي بِذِكْرِهِ))[3].
(تمام ستايشها مر خدايى راست كه به جسمم سلامت بخشيد، و روحم را به من بازگرداند، و به من اجازه ذكرش را داد).
[1] البخاري مع الفتح 11/ 113، ومسلم 4/ 2083
[2] هر كس اين دعا را بخواند آمرزيده مى شود، و اگر دعا بكند براى او مستجاب مى شود، و اگر از خواب برخيزد و وضو بگيرد و سپس نماز بخواند نمازش مقبول مى گردد. البخاري مع الفتح 3/ 39 وغيرها و لفظ از ابن ماجه است، نگا: صحيح ابن ماجه 2/335.[3] الترمذي 5/ 473، و نگا: صحيح الترمذي3/144.