« دیدگاه علامه شیخ عبدالکریم مدرس رحمه الله»

علامه شیخ عبدالکریم مدرس در کتاب( نور الإسلام ) صفحه 87 تا 91 و در کتاب ( جواهر الکلام فی عقائد أهل الإسلام) صفحه 170 تا 173 و نیز در کتاب ( الوردة العنبریة فی سیرة حضرة خیر البریه صلّی الله علیه و علی آله و صحبه وسلم) صفحه 11تا 13 به تأیید مجلس مولودی نبوی پرداخته است که ما در اینجا خلاصه آن را نقل می کنیم:

آنگاه که مسلمانان به اهمیت بزرگداشت حضرت رسول  اکرم صلی الله علیه وسلم و بلند گردانیدن نام و مقام او و معرفی نمودن آن حضرت به همه جهانیان ، پی بردند ، مراسم مولودی شریف آن حضرت صلی الله علیه وسلم را در ماه ربیع الاول هر سال ،ایجاد نمودند تا یادآور تولد باسعادت آن ذات شریف گردد .... برپایی این مراسم در همه نواحی اسلامی گسترش یافت و علماء به دیده قبول به آن نگریستند تا آنجا که اجماع علماء یا اکثریت قریب به اتفاق آنها به تشکیل و برپایی این اجتماعات مبارک ، رأی مثبت دادند . زیرا که این مجالس شامل منفعت هایی هستند که همگی به دین ارتباط دارند از جمله :

تجدید ایمان به پیامبر صلی الله علیه وسلم و بزرگداشت او و یاری دین او و به وجود آوردن حالت محبت روحی در دلهای مسلمانان و کمک و احسان به فقراء و تنگدستان و ... به این ترتیب قرنها گذشت و مردم چنین عمل کردند و همه آنها یا اکثریت آنها به آن توجه می کردند و به مدح و ثناء آن می پرداختند تا اینکه در آخر زمان، بعضی از مردمان به مخالفت با آن برخاستند و آنرا از بدعت های زشت و گمراهی به حساب آوردند ( و العیاذ بالله) و مسلمانان را با وارد کردن شبهاتشان ، آشفته و مشوّش ساختند.

این گروه از مردمان که نسبت به أدله احکام آگاهی ندارند می گویند (( اجتماعات و گردهمایی هایی اینچنین ، در عهد رسول و خلفاء نبوده است و هر چیزی که در آن دوره نبوده است ، بدعت زشت و ناپسند است )) .

اینان ندانستند که بدعت در شرع یعنی هر آنچه که کتاب و سنت و اجماع و اجتهاد مجتهدین بر آن دلالت نکند و بدعت در شرع با بدعت در لغت تفاوت دارد. بدعت در لغت یعنی هر آنچه که در زمان پیامبر صلی الله علیه وسلم نبوده است .

بنابر دو تعریف فوق ، بسیاری از مسائل مهم اسلام مانند : ( جمع آوری قرآن و تدوین سنت نبوی و ساختن دارالإفتاء و دارالقضاء و مدارس دینی و مسافرخانه ها و تألیف نمودن کتابهای علمی که در خدمت کتاب و سنت هستند : مثل : نحو و صرف و اصول الدین و أصول الفقه و ... ) در آن دوره نخستین نبوده اند ، در حالی که اینها از واجباتی هستند که برپایی دین به آنها وابسته است و هر چیزی که امر واجبی به آن وابسته است، خود آن نیز واجب می شود .

جشن مبارک مولودی توسط کتاب و سنت و إجماع و اجتهاد مجتهدین تأیید و تصویب می شود . اما در قرآن کریم آیاتی است که دلالت دارد بر توجه و اهتمام ویژه به یاد کرد رسول الله صلی الله علیه وسلم ، و ارزش و مقام و مرتبه او و یاری کردن دین او . خداوند در سوره اعراف آیه 157 می فرماید ( وَ عَزَّرُهُ و نَصَرُوه : و تعظیم کردند او را و یاری دادند او را ) و نیز در آیه 9 در سوره فتح می فرماید: ( لتؤمنوا بالله و رسوله و تعزّروه و توقروه و تسبّحوه بکرة و أصیلاً : تا ایمان آرید ای مسلمانان به خدا و رسول او و او را گرامی دارید و به بزرگی اعتقاد کنید او را و به پاکی یاد کنید او را بامدادان و شامگاهان ) یعنی : محمد را در حال حیاتش بزرگ دارید و او را یاری دهید ، و بعد از وفاتش دینش را یاری دهید . (التعزیر) در آیه شریفه به معنای تعظیم و بزرگداشت است و ( النصر) عبارت از تأیید نمودن رسالت پیامبر صلی الله علیه وسلم است و تبلیغ و ترویج محاسن و نیکی های او و سیرت پاکیزه و شریف او و اخلاق حسنه و عظیم او .

خداوند در آیه 46 و 45 سوره احزاب می فرماید : ( یأیها النبی إنا ارسلنک شاهداً و مبشرا و نذیراً و داعیاً إلی الله باذنه و سراجاً منیراً :

ای پیامبر ! همانا ما فرستادیم تو را گواهی دهنده و مژده رسان و بیم دهنده و خواننده به سوی خداوند به حکم او و چراغی روشن) .

او چراغ درخشان برای مجلسهای انس و الفت و محفلهای پاکی و قداست است .

و آنچیزی که انسان را به سوی بهشت سوق می دهد همانا یاد و ذکر او و ذکر نسب و خاندان او و ذکر شرف و بزرگواری او و آباء و اجدادش و شناخت و آگاهی به مقام و منزلت او در نزد خداوند متعال است .

در سوره انشراح آیه 4 خداوند متعال می فرماید : ( و رفعنا لک ذکرک ) به این مفهوم که نام آن حضرت صلی الله علیه وسلم بلند گردانیده شده است و اگر چه منظور بلند گردانیدن نام او در نمازها و اذان ها و شهادتین و... می باشد . ولیکن با بلند گردانیدن آوازه و نام آن حضرت صلی الله علیه وسلم در جامعه اسلامی نیز صدق می کند تا اینکه نسل جدید خصوصاً کودکان و نوجوانانی که از مجالس و محافل دور بوده اند، او را بشناسند.

اما تأیید مولودی به وسیله حدیث شریف : همانا فرمایش آن حضرت صلی الله علیه وسلم است که: (( لا یؤمن أحدکم حتی أکون أحب إلیه من والده و ولده و الناس أجمعین : ایمان نمی آورد یکی از شما تا آنکه من محبوب تر باشم نزد او از پدر و مادرش و فرزندش و همه مردم .(به روایت امام بخاری و امام مسلم ) و این مناسبات و مراسم از جمله عواملی هستند که محبت او را به صورت قطعی یا نزدیک به آن ، در دلها می کارند (( ذکر نام و یاد او و مدح و ثنای او و بازگو کردن اخلاق او ، موجب ایجاد این چنین محبتی می شود که برای حصول ایمان کامل ضروری است )) .

دلیل دیگر اینکه پیامبر صلی الله علیه وسلم روزه روز عاشورا را مقرّر فرمود ، آنگاه که شنید که یهودیان مدینه گفتند : این روزه برای شکرگزاری خداوند به خاطر پیروز ساختن موسی و شکست دادن فرعون است ( به روایت بخاری و مسلم )

دلیل دیگر اینکه حدیث شریف در صحیح مسلم است که پیامبر فرمود : (( من سن سنة حسنة فله أجرها و أجر من عمل بها إلی یوم القیامة )

و سنت حسنه آن عملی است که از دلالت أدله چهارگانه دین خارج نشود .

اما اثبات مجلس مبارک مولودی توسط اجماع ؛ بدینگونه است که امامان بزرگ اسلام اتفاق نظر دارند بر استحباب عمل پادشاه صالح و نیکوکار مظفرالدین الأربیلی – رحمه الله – که به مناسبت میلاد پیامبر جشن برپا نمود و اموال زیادی درین راه خرج نمودو این امامان در این قضیه ی خاص مقام اجتهاد داشتند زیرا که آنها از عالمان بزرگ بودند و درجه ی اجتهاد مقید داشتند اگرچه مجتهد مطلق نبودند .

و همانگونه که امام غزالی رحمه الله در کتابش ( المستصفی ) تصریح کرده است ، تجزیه اجتهاد جایز است و هیچ عالم بزرگواری که بر او اعتماد کرده شود ، این گفته ی امام غزالی را انکار نکرده است و همانا پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود: (( ماراه المسلمون حسناً فهو عند الله حسن )) . أما دلیل اثبات مولودی توسط مجتهدین ( بعد از ثبوت درجه اجتهاد آنها و عمل به نظریاتشان ) بسیار روشن و آشکار است . همه ما می دانیم که فرد فرد علماء بزرگ به این جشن مبارک راضی بوده اند ، و اما کسانی که می گویند ( این جشن و مجلس شادی در دوره پیامبر نبوده است بنابراین برپایی آن غیر مشروع است ) ، گفته آنها مردود است زیرا بعد از اینکه استحباب این عمل مبارک ثابت شد، انجام ندادن آن توسط سلف از ارزش آن چیزی نمی کاهد ، چرا که سلف صالح به اموری مشغول بودند که مهمتر از این اجتماعات و مراسم بوده است و آن عبارت از ارشاد نمودن و جهاد کردن آنهاست .آیا نمی دانند که رسول خدا صلی الله علیه وسلم در مدت 9 سال بعد از هجرت ، با مشرکین 63 نبرد انجام داد و شخص مبارکش در 26 تا از آنها حاضر بوده است با وجود این امور مهم ، چگونه فرصتی برای کارهای دیگر باقی می ماند ؟

کسی که این اجتماعات مبارک را ضلالت و گمراهی به حساب آورد ، به تحقیق خودش گمراه شده و از راه صحیح و درست ، منحرف گشته است . او در واقع درباره اخلاق پیامبر صلی الله علیه وسلم و تاریخ او ، تفکر و اندیشه نکرده است . آنگاه که به حسان بن ثابت رضی الله عنه امر نمود که مشرکین را هجو و مذمت کند و شعرای آنها را که اسلام و مسلمین را هجو می کردند ، جواب مناسب دهد . ( صحیح بخاری ، کتاب بد أ الخلق حدیث 3213 )

کاشتن و پرورش دادن محبت سیدنا محمد صلی الله علیه وسلم و دین او در قلوب نسلهای مختلف خصوصاً کودکان و نوجوانان واجب است و در عصر ما این مراسم و اجتماعات نقش مهمی برای رسیدن به این هدف بزرگ ایفاء می کنند و مقدمه هر امر واجبی ، واجب است .

پیامبر صلی الله علیه وسلم امت را به پیروی از سواد أعظم مسلمانان و عموم مؤمنان ، تشویق و ترغیب فرموده و از تکروی و دوری از جماعت مسلمانان ، برحذر داشته و تهدید کرده است لذا إجماع امامان دین بر برپایی این مراسم برقرار است و اگر فرض شود همگی بر آن اجماع ندارند همانا اکثریت قریب به اتفاق آنها که از فساد در اعتقاد به دور هستند با آن موافقت کرده اند .

هر عملی که دلالت کتاب و سنت شامل آن شود یا به وسیله اجماع حاصل شود یا از اجتهاد مجتهدین بدست آید ، بدعت نیست بلکه همانند ستر عورت در نماز است با پارچه ای که در دوره سلف نبوده است یا مثل خدمت کردن به فقیران است با ماده ای که قبلاً وجود نداشته است یا تالیف نمودن کتابی است که مسلمانان به آن نیازمندند. اگر یکی از کسانی که صاحب اتومبیل است ، شخص فقیری را در راه سوار کند و به او غذایی دهد که در دوره سلف نبوده است و نیز پول کاغذی به او صدقه دهد ، در اینجا بنا به گفته ی مخالفین ما ، چنین شخص نیکوکاری ، مرتکب بدعت شده است ( مبتدع است ) زیرا که اتومبیل او و غذایش و پولش هیچکدام در دوره سلف نبوده است و آن امر عجیبی است !!!

بدانید که دین اسلام دینی است جاویدان و هیچ دینی بعد از آن نیست پس به امور زیادی از مخترعات و چیزهای نو پیدا ، نیاز دارد و برای مسلمان عاقل جایز نیست که هر آنچه ، که در سابق نبوده است را بدعت شرعی و گمراهی به حساب آورد .

«« دیدگاه استاد عبدالغنی حماده »»

استاد عبدالغنی حماده در کتاب فضل الذاکرین والرد علی المنکرین می فرماید :

اهل بدعت زمان ما می گویند که برپایی مجلس مولودی حضرت رسول صلّی الله علیه وسلّم ؛ بدعت و منکر و حرام است و دلیل آنها این است که آن حضرت صلّی الله علیه وسلّم آنرا انجام نداده است و مادر جواب به آنها می گوییم:

( عدم الفعل لیس بدلیل ) یعنی انجام نگرفتن یک فعل نمی تواند دلیل باشد . چون اصل در هر چیزی که نصی در مورد آن وارد نشده است ، مباح بودن آن است .

ما به این مبتدعین می گوئیم : قبل از اینکه درباره حلال یا حرام بودن چیزها و کارهای مختلف ، حکم صادر کنید ، علم بیاموزید.

چون علماء اصول می گویند : جایز بودن افعال ، وابسته به آن نیست که درباره آن صیغه ی امری وارد شده باشد ، بلکه عدم نهی از آن ، خود دلیلی است برای جایز بودن آن . بنابراین هر کاری که از آن بوسیله نص شرعی منع نشده ایم ، مباح می باشد و نیز حضرت رسول اکرم صلی الله علیه وسلم در سنت های صحیحه اش به ما این آموزش را داده که هر کاری که به آن امر شدیم ، آن را انجام دهیم و آن را ترک نکنیم و هر کاری که از آن منع شده ایم ، از آن دوری بجوئیم و انجامش ندهیم و آن کاری که در مورد آن سکوت اختیار شده است ، پس آن مباح است و همچنین هر حرام و مکروهی بایستی حتماً درباره آن نص شرعی وارد شده باشد که بر حرامیت و یا مکروهیت آن دلالت کند چه آن نص آیه قرآن باشد یا حدیث شریف . نتیجه می گیریم که اگر در مورد عملی ، نص شرعی نباشد آن فعل مباح است همانگونه که علماء اصول بیان داشته اند . پس اگر هر کاری که رسول الله صلی الله علیه وسلم آنرا انجام نداده باشد ، بدعت و زشت و گمراهی است پس جمیع آنچه که ما می خوریم و می نوشیم و می پوشیم و نیز سفر ما و خواب ما و جمیع حرکات و سکنات و اعمال ما از جمله منکرات هستند و بدعت و گمراهی و حرام می باشد زیرا که رسول اکرم صلی الله علیه وسلم آن را انجام نداده است و معنای این گفته شما این است که بنابر پندار پوچ و عقیده فاسد شما ، همه مسلمانان در مشرق و مغرب زمین ، گناهکارند و در حال ارتکاب حرام هستند و گمراه شده اند و این گفتار شما ، باطل است و هیچ جاهلی آن را نمی گوید ، زیرا مخالف قرآن است آنجا که خداوند جل جلاله می فرماید :

 ( یُریدُ اللهُ بِکُمُ الیُسرَ : خداوند در حق شما آسانی می خواهد ) ( سوره بقره آیه 185 ) و مخالف أحادیث صحیح رسول الله صلی الله علیه وسلم می باشد که فرموده است (( إن أمّتی لم تجتمع علی ضلالة : امت من بر گمراهی إجماع نمی کنند ( جمع نمی شوند )) .

باید توجه نمود که مسلمانان ، جشن مولودی را بعد از وفات پیامبر اکرم صلی الله علیه وسلم ایجاد نموده اند ، همانگونه که جمع آوری قرآن در یک مصحف و همچنین گردآوری احادیث نبوی ، بعد از وفات ایشان صورت گرفته است ، پس آیا جمع آوری قرآن و تدوین احادیث ، بدعت و حرام است به این بهانه که رسول الله صلی الله علیه وسلم آنرا انجام نداده است ؟!

البته لازم به یادآوری است که اگر این دو کار صورت نمی گرفت همانا قرآن کریم و احادیث شریف ضایع می شدند و دین هم همراه آنها از بین می رفت .....

(( شیخ محمد افندی قاسمی الحلاق))

علامه شیخ محمد افندی قاسمی الحلاق در قسمتی از متن فتوای خود می گوید :

اگر در مجلس مولودی شریف حضرت رسول صلی الله علیه وسلم هیچ یک از اعمال نیکویی که مرسوم می باشد انجام نشود مگر صلوات فرستادن بر آن حضرت صلی الله علیه وسلم ، همین عمل برای تایید و جواز آن کافی است زیرا که جمعی از علماء صلوات فرستادن بر آن حضرت را هرگاه نام مبارک او آورده شود ؛ واجب دانسته اند و صلوات از آدمیان تضرع و دعاست و از خداوند جل جلاله رحمت اوست همراه با بزرگداشت و از ملائکه استغفار می باشد .

پس صلوات فرستادن بذاته ذکر است بلکه از مهمترین اذکار است و مجلسی که در آن مسلمانان جمع شوند برای خواندن مولود نامه سید مخلوقات صلی الله علیه وسلم ، از بهترین قربت ها و عبادت ها می باشد به دلیل شامل بودن آن بر انواع طاعت ها ( به نقل از الحقائق فی قراءة مولد النبی صلی الله علیه وسلم : السید عبدالقادر الاسکندرانی ))

 

(( علامه محمد زاهد کوثری ))

علامه محمد زاهد کوثری متوفی به سال 1371 ﻫ . ق در مقالات خود در صفحه 94 می گوید:

هر چیز ابتکاری و سودمند هرگاه که با سنت تضادی نداشته باشد ، بدعت حسنه می باشد مانند: ساختن مدارس و بیمارستانها و تالیف کتابهای گوناگونی که برای جامعه سودمند هستند . زیرا که این اعمال نو پیدا تحت احادیثی قرار می گیرند که بر رساندن خیر به اصناف مختلف مردم تشویق می کنند به شرطی که با سنت ثابته هیچ گونه تضادی نداشته باشد و اما هر چیز ابتکاری که با سنت ثابته تضاد و برخورد داشته باشد ، در اولین قدم آنرا گناه و بدعت قبیحه می دانیم و اگر چه بعضی ها برای آن سود و نفعی تصور کنند ....

سپس در صفحه 311 می گوید : یادآوری ولادت حضرت محمد – فخر پیامبران الهی – صلوات الله و سلامه علیه و علیهم أجمعین ، ما را در موقعیتی قرار می دهد که بدانیم و احساس کنیم هر آنچه را که خداوند سبحانه و تعالی به واسطه ولادت و بعثت حضرت ختمی مرتبت صلی الله علیه وسلم به همه انسانها ارزانی داشته است و آن عبارت است از آماده نمودن راهی برای نجات انسانها از آن گمراهی دور و درازی که در آن بودند و نیز ایجاد راهی هموار برای کسانی که از او پیروی کردند تا به سعادتی برسند که بالاتر از آن سعادتی نباشد و ماه ربیع الاول در واقع رمز این روز مسعود است .

بنابراین دیده می شود که مسلمانان در طول این ماه مبارک پیوسته به برگزاری جشن مولود نبی صلی الله علیه وسلم اصرار دارند و این عمل آنها به منزله اعترافی است از سوی آنها به رحمت ها و نعمت ها و فیوضاتی که همراه با ولادت وجود مبارک آن حضرت صلی الله علیه وسلم بر عالمیان سرازیر شد و باعث روشن شدن راه بندگی و پرستش و از بین رفتن تاریکی های انباشته شده از دوران جاهلیت گشت و اعتقادات باطله بت پرستان و مجوسیان و یهودیان و مسیحیان و صابئین از شرک و تشبیه و عقیده به حلول و دیگر عقاید ننگین و شرم آور آنها را پوچ و بی ارزش ساخت ( این عقائد باطله بطور مشروح در کتابهای ملل و نحل و تاریخ ادیان آمده است ).

((ادامه دارد...))

منبع http://www.081390.blogfa.com/post-96.aspx