دین و ژین

شیخ شمس الدین محمد رملی ( شافعی صغیر ) در فتاوای خود در جواب سوالی موضوع استغاثه را به طور مجمل و روان آورده است « از امام رملی سوال شد درباره ی عامه ی مردم که در هنگام سختی ها می گویند : یا شیخ فلان، یا رسول الله و...{استاد عبدالکریم مدرس درنور الاسلام آورده که یا رسول الله ؛یا سیدی فلان مرا از این مشکل نجات ده اگر این توسل به رعایت معنی مجازی باشد جائز است}.

از قبیل توسل جستن و استغاثه کردن به انبیاء و اولیاء و صلحاء ، آیا این درست است یا خیر؟ وآیا انبیاء و اولیاء و مشایخ بعد از فوتشان می توانند به فریاد کسی برسند یا خیر؟

امام رملی جواب دادند که : استغاثه به انبیاء ومرسلین و علماء و صالحین درست است و برای انبیاء و اولیاء و صالحین بعد از فوتشان، به اذن خداوند، فریاد رسی وجود دارد؛{دو حاشیه ی شیخ زاده و شهاب بر بیضاوی در تفسیر آیه ی «فالمدبرات امراً» به این موضوع تصریح کرده اند}. زیرا معجزه ی انبیاء و کرامت اولیاء با مرگشان قطع نمی گردد؛ اما پیامبران، به دلیل این که در قبرشان زنده اند ( حیات برزخی دارند) نماز می خوانند و حج می گذارند، چنان چه در این مورد احادیث وارد شده است و پناه بردن به آنان معجزه محسوب می گردد و گروه شهداء نیز زنده اند، مشاهده شده است که آنان در روز روشن ، به طور آشکار با کافران جنگ کرده اند و اما برای اولیاء ، استغاثه کرامت است؛ چون اهل سنت و جماعت بر انند که برای اولیاء امور خارق العاده ( بخواهند یا نخواهند ) واقع می گردد . دلیل برای جواز کرامت اولیاء این است که کرامات امری ممکن است که از وقوع آن چیز محالی لازم نمی اید و هر چیزی این گونه باشد ( از وقوع آن محال لازم نیاید) جایز الوقوع می باشد.

نمونه برای وقوع کرامت، داستان حضرت مریم و رزقی که از طرف خداوند برای او می امد چنان چه در سوره آل عمران ایه (73) می فرماید : « كُلَّمَا دَخَلَ عَلَيْهَا زَكَرِيَّا الْمِحْرَابَ وَجَدَ عِندَهَا رِزْقاً قَالَ يَا مَرْيَمُ أَنَّى لَكِ هَذَا قَالَتْ هُوَ مِنْ عِندِ اللّهِ إنَّ اللّهَ يَرْزُقُ مَن يَشَاءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ» (هر زمان كه زكريّا وارد عبادتگاه او مي‌شد ، غذاي ( تمييز و زيادي ) را در پيش او مي‌يافت . ( باري ) به مريم گفت : اين از كجا براي تو مي‌آيد ؟ ! گفت : اين از سوي خدا مي‌آيد . خداوند به هركس كه بخواهد بي‌حساب و بي‌شمار روزي مي‌رساند). ان را بیان نموده است. و قصّه ی حضرت ابوبکر رضی الله عنه و میهمانانش ، چنان چه در حدیث متفق علیه آمده.{ باری حضرت صدیق اکبر مهمانانی را دعوت فرمودند و خودشان هم شریک طعام گردیدند هر شخصی این را احساس می کرد بلکه می دید که پس از برداشتن هر لقمه ای طعامشان بیشتر از پیش می گردید. صدیق اکبر به خانم خود که از قبیله ی بنی فراز بود فرمودند این واقعه چه واقعه است؟ وی جوابا عرض نمود که ای تاج سر من طعام ما اکنون زیاد تر از قبل است.( کرامات صحابه/ مولانا اشرف علی ) }.

وجریان اب نیل مصر به وسیله ی نامه ی حضرت عمر رضی الله عنه و نیز دیدن لشکر ساریه رضی الله عنه توسط حضرت عمر رضی الله عنه در نهاوند ایران در حالی که در مدینه روی منبر بود به امیر لشکر فرمود : « یا ساریه الجبل الجبل ». او را از کمین دشمن در پشت کوه ترساند و شنیدن ساریه سخن عمر را در حالی که بین ان دو به اندازه ی یک ماه راه بود. و همچنین حضرت خالد بن ولید سمّ را نوشید بدون این که به وی ضرری برساند. هم چنین امور خارق العاده و کرامات زیادی که قابل انکار نیست بر دست اصحاب و تابعین و من بعدهم روی داده است به خاطر تواتر این امور انکار آن ممکن نیست.

خلاصه هر چیزی که وقوع آن برای پیامبر صلی الله علیه وسلم به عنوان معجزه جائز باشد، درست است که همان امر به عنوان کرامت برای ولی ( اولیاء الله) روی دهد و فرقی در بین معجزه و کرامت وجود ندارد مگر در مبارزه طلبی.